Yumurtalık rezervi konusunda bilgi sahibi olmak istiyorsunuz. Yumurtalık rezervinin nasıl ölçüldüğü ve buna bağlı belirtileri içeren yazımızdan yararlanabilirsiniz. Yumurtalık rezervinin bir diğer adı da over rezervidir. Çocuk sahibi olmak isteyen kişiler, yumurtalık rezervine baktırır. Çeşitli ölçüm araçları ile yumurtalık rezervindeki yumurtaların sayısı ve kalitesi ölçülür. Yumurtalık rezervine baktırmak önemlidir. Çünkü bu testlerin sonucunda infetilite durumu olup olmadığı anlaşılır. Gerekli infetilite durumuna ilişkin tedavilere başlanmadan önce yumurtalık rezervine bakılması gerekir.

Yumurtalık Rezervi Nedir?

Kadınların yaşa bağlı olarak ortaya çıkan doğurganlık kapasitesi vardır. Bir kadının yumurtalıklarda yer alan yumurtaların sayısal olarak miktarını ve kalitesini ölçmek önemlidir. Yumurtanın sayısına baktırmak ya da yumurtaların kalitesine baktırmak için ölçümler yapılır. Buna yumurtalık rezervi denir.

Yumurta Rezervi (Over Rezervi) Nasıl Ölçülür?

Yumurta rezervi nasıl ölçülür diye merak ediyor olabilirsiniz. Over rezerv ultrason ile ve çeşitli testler yardımı ile ölçülür. Kan testlerinin yapılması ile yumurtanın kalitesine bakılır. Ultrason yardımı ile de yumurtaların sayısı belirlenir. Yumurta rezervi ölçüm testleri aşağıda belirtilmiştir.

  • FHS, LH ve E2 testleri: Regl döneminde ikinci ya da üçüncü günde kan tahlili alınır. Kan içerisinde bulunan hormon değerlerine bakmak gerekir.
  • AMH Testi: En duyarlı testtir. Kan tahlilinin adetin kaçıncı gününde verildiğinin bir önemi yoktur.
  • Ultrason: Ultrason ile yumurta sayımı yapılır.
  • İnhibin B hormon testi: Günümüzde artık kullanılmamaktadır.

Yumurtalık rezervini değerlendirerek erken menopoz ve gebelik şansını belirleyebilirsiniz.

  1. FSH testi: Bu en yaygın ve basit testtir. Bu, yumurta kapasitesinde bir azalma gösteren ilk testtir. Adet döngüsü sırasında değerleri değişir. FSH için en uygun zaman adetin 2. ya da 3. günüdür. FSH arttıkça yumurta miktarı ve kalitesi azalır. Bu menopoz anlamına gelmez. Yumurtaların miktarını ve kalitesini değerlendirmek için tek bir FSH testi yanlıştır. FSH değeri 10’dan büyükse, sonraki adet döngüsünde FSH kontrol edilmelidir. Ultrasonda yumurta sayısını, östrojen ve anti-Müllerian hormonu da kontrol edilmelidir.
  2. Östrojen seviyesi: Sadece östrojenle ilgilenmek, sadece yumurtaların miktarını ve kalitesini değerlendirmek için yeterli değildir. FSH hormonu ile birlikte değerlendirilmesi çok faydalıdır. 3. gün östrojen seviyesinin 80 pg/ml’nin altında olması yumurta miktarı ve kalitesi konusunda olumlu düşünmemizi sağlar.
  3. Antral folikül sayısı: Adet sırasında antral folikül sayımı (ultrason muayenesinde yumurta sayısı) yapılır. Adetin 2. ya da 3. günü yumurta sayısı 4-10 arasında ise normal, 4’ten az ise yumurtalık rezervi düşük olarak değerlendirilir.
  4. Anti-Müllerian hormon seviyesi: Yumurtalıkların ultrason muayenesi; yumurtalık döngüsüne girmek üzere olan yumurtaları gösterir. Bu yumurtalar ultrason, FSH ve östrojen ile değerlendirilir. Ancak, henüz büyümemiş olanlar, gelecekteki gerçek yumurta hacmini gösterir. Bu yumurtaların miktarını ve kalitesini en iyi gösteren hormon anti-müllerian hormondur (AMH). AMH hormonu testi için belirli bir tarih ve saat yoktur. Açlık ve tokluk sonucu değiştirmez. AMH değeri 1.5-4 ng/ml arasında ise yumurta kapasitesi iyi, 1.5’in altında ise yumurta rezervi azalmış demektir. Hamilelik olasılığının iyi bir göstergesidir ve tedaviye yanıtı tahmin etmede çok başarılıdır.
  5. İnhibin B: Oldukça değişken bir hormon olduğu için artık kullanılmamaktadır.

Yumurtalığın Görevi Nedir?

Yumurtalıklar, gebeliğe hazırlandığı için her ay östrojende kadınlık hormonları üretir. Östrojen kemikleri destekler ve vücudu kardiyovasküler hastalıklardan korur. Bir kadının tüm vücudunu genç ve zinde tutar. Ergenlik döneminden menopoza kadar her ay düzenli olarak âdet kanaması olur. Yumurtalıkların normal çalışması normal adet görmeyi sağlar. Her ay sol veya sağ yumurtalıktan bir yumurta seçilir ve büyümeye başlar. Her gün 2 mm büyür ve 14 günde 2 cm’ye ulaşır. Yumurtalar 2 cm büyüklüğüne ulaşdıktan sonra 36 saat içinde yırtılabilir. 36 saat içerisinde sperm ile karşılaşırsa hamile kalacaktır.

Yumurtalıkta Kaç Yumurta Vardır?

Bir bebeğin yumurtalıklarında anne karnında iken yaklaşık 7 milyon yumurta bulunur. Ancak bebek doğana kadar bu sayı 2-3 milyona düşer. Bu sayı ergenliğin başında 300.000’e kadar azalır. Yani her genç kız adet görmeye başlamadan çok fazla yumurta kaybeder. Her döngü için bir yumurta seçilir ve atılır. Bu nedenle kadınların üreme dönemi boyunca yaklaşık 300-400 yumurta kullanılır.

Her Kadında, Her Ay Aynı Sayıda Mı Yumurta Kaybı Yaşanır Mı?

Aylık yumurta kaybetme oranı değişkendir. Bu genetiktir. Aile hikayesi çok önemlidir. Bazı ailelerde yumurta kaybı çok hızlıdır ve 40 yaşından önce erken menopoza girer. Uzun süreli stres, sigara, yorgunluk ve uykusuzluk yumurta kaybını hızlandıracak ve menopoz yaşını erken bir aşamaya getirecektir.

Kadınlarda Yumurta Rezervi Kaç Olmalıdır?

Genellikle rezerv ölçümü regl zamanında 2. veya 3. gününde gerçekleştirilmektedir. Bu zaman zarfında transvajinal ultrasonografi, AMH testi ve kan testleri ile değerlendirilmektedir. Test sonuçlarında antral folikülleri yani büyümeye hazır yumurtaların sayısı baz alınmaktadır. 2 ila 9 mm boyutta olan bu yumurtaların iki yumurtalıkta toplam sayısına bakılmaktadır. Kadınlarda yumurtalıklardaki yumurta sayısı 7-10 arasında (iki yumurtalıkta toplam) olmalıdır. Yine yumurta rezervini değerlendirmenin bir yolu da AMH testidir. AMH testinin 1.5 ng/ml’nin üzerinde olması gereklidir.

Yumurtalık Rezervi Azalma Belirtileri Nelerdir?

Yumurta azlığı bulunan kadınlarda bazı belirtiler gözlemlenebilmektedir. Bunun en sık belirtisi menstruasyon (regl) döneminin süresinin azalmasıdır. Sağlıklı kişilerin menstruasyon dönemi 21 – 35 gün içerisinde tekrarlanmaktadır. Bu süre zarfından daha kısa adet görüyorsanız yumurta rezerviniz azalmış olabilir. Adet kanamasının sıklığının fazla ya da az olması, kan yoğunluğunun artması ya da azalması da bilinen diğer belirtilerdir. Bahsettiğimiz belirtilerden birden fazla gösteren kişiler mutlaka kadın doğum doktorundan yardım almalıdır. Yapılan görüntüleme ve kan testleriyle tanı konulmaktadır.

Yumurta Rezervi Az Olanlar Ne Yapmalıdır?

Yumurta rezervi az olan kişiler günlük yaşamda bazı değişikliklerle yumurta kalitesini koruyabilmektedir. Yumurta sayısının daha da azalmasının önüne geçilebilmektedir. Ayrıca fizyolojik durumu ve belirtileri büyük ölçüde engellenebilmektedir. Düzenli egzersizler ve yürüyüşler yapılması gerekmektedir. Alkol, sigara ve diğer kötü alışkanlıklardan uzak durulmalıdır. Ayrıca sigara içilen ortamda olmamaya dikkat edilmelidir. Öğün atlamadan dengeli bir şekilde beslenmelidir. Öğünlerinizde protein ağırlıklı besinlere öncelik vermelisiniz. Kronik rahatsızlıklarınızı kontrol altına almalısınız. 35 yaş ve üstü kadınlar ise düzenli beslenmenin yanında takviyeler kullanabilmektedir. Besin takviyelerinizi kadın doğum uzmanınıza danışmalısınız.

Yumurtalık Rezervi Nasıl Çoğalır?

Yumurta rezervinin azalması durumunda kişinin hamile kalma ihtimali düşmektedir. Yumurta kalitesini artırmak ve rezerv sayısının azalmasını önlemek mümkündür. Bu konuda beslenme ve yaşam koşulları büyük önem taşımaktadır. Zararlı alışkanlıklardan uzak durmaya çalışmalısınız. Dengeli ve düzenli bir şekilde beslenmeniz gerekmektedir. Özellikle belirli bir yaş aralığından sonra besin takviyeleri kullanmanız gerekebilir. Hekim önerisiyle antioksidan ilaçlar kullanabilirsiniz. Bunun yanı sıra yoğun ve stresli tempodan uzaklaşmaya çalışmalısınız. Bu adımları gerçekleştirerek zamanla yumurta kalitesinde ve sayısında olumlu değişim gözlenebilmektedir.

Hamile Kalmak İçin Ultrasonda Yumurta Sayısı Kaç Olmalıdır?

Hamile kalabilmek için yumurta sayısı ve kalitesi oldukça önemlidir. Yumurtalık rezervi düşük olanlarda hamilelik olasılığını artırmak istiyorsanız bazı tedavi yöntemlerini tercih edebilirsiniz. Kadınlarda yumurta sayısının toplamı 7 ila 10 olması normal düzey olarak kabul edilmektedir. Tüp bebek tedavisinde de yumurta kalitesi ve sayısı oldukça önemlidir. Yumurta sayısı ne kadar fazlaysa kişinin gebe kalma olasılığı o kadar yüksektir. Tedavi sürecinde yumurta sayısının 8 ila 15 arasında olması gerekmektedir. Toplanan yumurta sayısı 8’ den az ise düşük yumurtalık rezervi olarak adlandırılmaktadır. 15’den fazla yumurta sayısı bulunuyorsa aşırı yanıt olarak değerlendirmektedir.

Yumurta Rezervi Az Olanlar Kendiliğinden Gebe Kalabilir Mi?

Yumurta rezervi az olan kadınların kendiliğinden gebe kalma ihtimali oldukça düşüktür. Yumurta sayısını ve kalitesini iyileştirmek için mutlaka uzman kişilerden yardım alması gerekmektedir. Tedavi yöntemleri ve yaşam tarzındaki bazı değişikliklerle gebelik olasılığını artırabilirsiniz.

Yumurta Dondurma İçin AMH Kaç Olmalıdır?

Yumurta rezervi azlığı nedeniyle çoğu kadın yumurta dondurma yöntemini tercih etmektedir. Tedavinin başarı şansı kişinin yaşı, AMH seviyesi, yumurta sayısı ve kullanılan tekniğe bağlıdır. Bu yöntemle hamilelik şansınızı koruyabilirsiniz. Yumurta dondurma işlemi yaptırabilmeniz için AMH değeriniz 1.5 ng/ml seviyesinin altında olmalıdır.

Yapılan Tetkiklerde FSH Hormonunda Gözlenen Azalış, Yumurta Sayısının Çoğaldığını mı Gösterir?

Yumurta sayısı azalmaya devam etmekte ve sayısı artık artmamaktadır. Bu nedenle FSH değerinin azalması yumurta sayısının arttığı anlamına gelmez. Kullanılan bazı ilaçlar farklı Fsh değerleri gösterebilir. AMH hormonu FSH dan daha iyi bir göstergedir. FSH değeri yüksek olan kadınların AMH testi ile değerlendirilmesi ve sonuca göre tedavinin yönlendirilmesi uygun olacaktır.

Yumurtalık rezervi düşük olan kadınlarda genellikle tüp bebek tedavisi uygulanır. Ancak bazı hastalarda tüp bebek denemeden önce aşılama tedavisi kullanılabilir. Yumurtalık rezervi ölçümünü ve AHM testini kliniğimizde yaptırabilirsiniz.

2 comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

DOÇ. DR. NERMİN KÖŞÜŞ

Ankara tüp bebek uzmanı Doç. Dr. Nermin Köşüş
Ankara Tüp Bebek Doktoru Doç. Dr. Nermin Köşüş

DOÇ. DR. AYDIN KÖŞÜŞ

Ankara tüp bebek uzmanı Doç. Dr. Aydın Köşüş
Ankara Tüp Bebek Doktoru Doç. Dr. Aydın Köşüş